Muziek… Vereniging?

Vandaag een stelling, want zelf ben ik niet zo’n fan van de verenigingsvorm, ja, als het een vereniging is waar iedereen zijn best doet ok, maar dat is meestal niet zo. Over het algemeen zijn het een paar mensen die hard lopen en veel doen, waarbij het grootste deel van de vereniging alleen maar mee loopt en/of heel vaak loopt te klagen.

Nu ik dit opschrijf bedenk ik me dat het wellicht bij sportverenigingen wel werkt, maar daar heb ik geen ervaringen mee, ik praat hier dan ook puur over mijn ervaringen met muziekverenigingen en die zijn niet altijd positief te noemen, hoewel ik het afgelopen weekend ook een positieve vereniging heb meegemaakt, waarover later meer.

Over het algemeen praten we, als we het over muziekverenigingen hebben, over een orkest, wat het middelpunt is van de vereniging. In een orkest zitten muzikanten en bij de meeste orkesten, in een vereniging, is er ook een dirigent. Ik ken zelf al heel wat jaren (durf niet te zeggen hoeveel jaar) beide kanten, dus vind ik dat ik mezelf ervaringsdeskundige mag noemen. Als muzikant, dirigent, repetitor, coach en als organisator voor de muziekschool heb ik al met heel veel muziekverenigingen te maken gehad. Maar ik vraag me al jaren af of het wel handig is om als orkest een vereniging te zijn?

Want zeg nou zelf, de meeste muzikanten komen gewoon om muziek te maken, of dat orkest nu een vereniging, een stichting of een bedrijf is, dat maakt ze niet uit, ze komen om te spelen. De dirigent komt om het orkest te leiden. Daar lopen de onderlinge verhoudingen al vaak scheef, want de dirigent is een betaalde kracht en maakt dus geen deel uit van de vereniging. Als je dan ook nog een bestuur hebt wat louter bestaat uit niet muzikanten die zomaar eens een keer per maand een stukje repetitie mee maken zijn de verhoudingen nog verder zoek.

Maar maakt dat eigenlijk wel uit? Is het nodig dat alle muzikanten in een orkest ook lid zijn van een vereniging? Is het niet zo dat projectorkesten vaak beter werken dan een muziekvereniging? En waarom is dat dan zo?

Volgens mij komt het omdat je als muzikant bij een projectorkest niet mee hoeft te denken over de uit te stippelen koers van het orkest, deze is al bepaald en past wel of niet bij jou als muzikant. Een orkest kan natuurlijk een doel hebben om naar toe te werken, of dat nu een grote show of een concours is. Dit kan gemakkelijk door het bestuur en de muziekcommissie in samenspraak met de dirigent gebeuren. De muzikanten kunnen dan vervolgens zelf bepalen of de bepaalde koers bij hen past en nemen daarom wel of niet deel in het orkest. Werkt dat niet veel makkelijker? Mag je niet gewoon zeggen, met jouw doelstelling en jouw ambities is dit orkest wel/niet iets voor jou? Of ga je liever, als je orkest uit 60 muzikanten bestaat, de discussie aan met al die mensen over bv de muziek die voor een bepaald concert is gekozen, puur alleen omdat ze lid zijn van de vereniging? Kun je in dat geval niet gewoon zeggen dat er bij het volgende project weer andere muziek op de planken ligt en er dan weer andere mensen klagen? Of als een bepaalde muzikant altijd klaagt over de gekozen muziek, kun je dan niet beter zeggen dat de betreffende muzikant dan blijkbaar niet bij het orkest past?

SSO_orchestra_headerwide

Belangrijk is dan wel dat een orkest de koers blijft varen zoals in het begin geuit naar de potentiële muzikanten, tussentijds bijstellen kan natuurlijk, maar je moet dan in je achterhoofd houden dat je ook muzikanten kunt kwijtraken. Van de andere kant kun je dan ook weer andere muzikanten aantrekken. Het kan een weloverwogen beslissing zijn natuurlijk.

En volgens mij kun je mensen, ook als ze geen lid zijn van een vereniging, nog steeds vragen om af en toe een keer mee te helpen met sjouwen van materiaal of klaarzetten van stoelen. Dit kan gewoon als je deel uitmaakt van een orkest, of dat nu wel of niet in een verenigingsvorm is.

Zoals ik in het begin al zei, maak ik gelukkig ook positieve verenigingen mee, zoals afgelopen weekend. Ik was gevraagd om mee te spelen in een groot project bij een orkest in het combo (meestal niet standaard in de bezetting van een harmonie. Waarom weet ik niet, maar dat is een andere discussie voor een andere keer), wat ik altijd graag doe. Vooral omdat het voor mij dan een project is met een kop en een staart. Je weet van tevoren hoe vaak je gaat repeteren en hoe vaak de voorstellingen zijn, dus ook hoeveel tijd je ermee kwijt bent. Ik kom dan puur om te spelen, daar doe ik dan alles voor, of ik dan bas of triangel moet spelen, maakt me niet uit, ik ben er toch en geef wat ik kan geven en wat binnen mijn mogelijkheden ligt. Deze vereniging had alles tot in de puntjes verzorgd. Tijdens de repetitiedagen was er lunch geregeld, het concert was op en top verzorgd en gepromoot en de leden zijn een week bezig geweest met opbouwen en afbreken. Ja, samen kun je bergen verplaatsen en dat heeft deze vereniging bewezen met dit project.

Maar, er is altijd een maar… Als je wat dieper gaat kijken, kun je het ook anders zien. De gehele organisatie van het project vaarde eigenlijk op 2 mensen, één lid en de dirigent van het orkest. Zij waren verantwoordelijk voor het gehele project, hebben alles geregeld, van subsidies tot aan de promotie. Natuurlijk, ze konden het uiteindelijk niet zonder de mensen in de vereniging en diverse vrijwilligers, maar dat was voornamelijk in de laatste week. Hebben daarbij leden lopen klagen? Er zullen er vast een paar zijn geweest, maar zeker niet naar mijn weten, alles verliep op rolletjes en iedereen wist wat hij moest doen.

2015-11-25 14.09.10

En nu dus de vraag, had het wat uitgemaakt als deze club geen vereniging maar een stichting was geweest? Hadden dan de orkestleden niet meegeholpen als ze dat gevraagd was, puur alleen omdat ze geen lid zouden zijn? Voel je je als deelnemer van een orkest niet net zoveel betrokken bij een project als een lid van een vereniging? Ik ken ook projectorkesten waarbij diverse mensen, geen leden van het bestuur, toch gewoon mee helpen wanneer er hand en spandiensten gedaan moeten worden. Het is niet gebeurt, maar had ik zelf ergens aan meegeholpen bij bovenstaande verhaal als me dat gevraagd was? Jazeker, ik voelde me niet meer of minder een onderdeel van het orkest dan de eigen leden van de vereniging. Als me iets was gevraagd wat ik kon en er tijd voor had op dat moment, had ik dat dus ook gewoon gedaan. Wil ik op dat moment dan ook inspraak in het project? Zeker niet!

Of is de enige reden om een vereniging te zijn de contributie? Dat zou vreemd zijn, want bij veel projectorkesten betaal je deelnamegeld. Er zijn ook projectorkesten die een week op tournee gaan en waarbij de muzikanten vaak bedragen van € 500,- betalen, puur om deel te mogen nemen, dus contributie kan ook niet de reden zijn.

Dus, daarom ook de stelling. Is het handig om als orkest een vereniging te zijn? Kan een orkest niet beter functioneren als er een stichtingsbestuur is met een 2-jaarlijks wisselende muziekcommissie, bestaande uit muzikanten en de dirigent? Kortere lijntjes en snellere beslissingen?

Ik zie zeker wel de voor-, maar ook nadelen en heb zeker niet de wijsheid in pacht. Begrijp me dan ook niet verkeerd, ik ben zeker niet tegen verenigingen, soms kan het prima werken maar vaak ook tegen werken en ben dan ook erg benieuwd naar jullie meningen?

Advertisements

About scattandohuub

Cultural Entrepreneur, bass player, conductor, writer, coach
This entry was posted in Cultural, Events, Music. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s